(0)

Selecteer Regio

Bookmark and Share

Recepten voor een echt sociaal Vlaanderen

23/06/2011 Opinie - We zijn goed bezig in Vlaanderen, concludeert het overheidsrapport ‘De sociale staat van Vlaanderen‘. Maar het kan altijd nog beter, stelt Caroline Copers in haar VRT-blog.


De traditionele recepten werken nog altijd …

Hoort het goede nieuws: we zijn goed bezig in Vlaanderen!

Dit bericht werd vorige week gretig overgenomen in de media naar aanleiding van de publicatie van het tweejaarlijks studierapport ‘De sociale staat van Vlaanderen’. De hamvraag is nu: blijven we op onze lauweren rusten, of blijven we streven naar beter? Ik kies alvast resoluut voor beter!

Het is gemiddeld goed leven in Vlaanderen. Voor heel veel zaken doen we het beter dan de Europese gemiddelden en in sommige levensdomeinen staan we zelfs aan de wereldtop. Zo woont één op de drie inwoners van Vlaanderen in een afbetaalde woning, horen onze leerlingen tot de besten ter wereld voor wiskunde en wetenschappen en scoren we relatief goed inzake armoedebestrijding.

Dankzij gedeelde inspanningen en een goed onderbouwd sociaal overleg leven we in een welvarende regio in een welvarend land. We kennen een relatief lage loonspanning, wat betekent dat we beter scoren inzake inkomensongelijkheid dan bijvoorbeeld Duitsland. Dat is meteen goed nieuws, want landen en regio’s met weinig inkomensongelijkheid scoren beter op het vlak van veiligheid, (mentale en fysieke) gezondheid, onderwijs…

Kers op de taart: we hebben nog steeds een performante sociale zekerheid. Zonder die sociale zekerheid zouden heel wat mensen in diepe armoede terechtkomen, al weten we dat er nog werk aan de winkel is om de minima op te trekken...

Globaal genomen werken onze traditionele recepten en compromissen dus lang niet slecht.

Maar je kan ook aan de verkeerde kant van de statistieken staan

Er is reden tot hoerageroep, maar toch wil ik kanttekeningen plaatsen.

Je zal maar die laaggeschoolde zijn, die alleenstaande, die allochtoon, die persoon met een handicap, die kansarme, die chronische zieke of die langdurig werkloze, die aan de verkeerde kant van de statistiek komt te staan.

  • 11% van de inwoners van Vlaanderen beschikt niet over een inkomen dat toelaat om menswaardig te leven
  • 13% van de kinderen groeit op in zo’n gezin
  • 18% van de inwoners in Vlaanderen staat aan de verkeerde kant van de statistiek in de Europese armoede-indicatoren (laag inkomen en/of geen werk op niveau van het gezin en/of meerdere materiële tekorten).

Bovendien dateren de meeste cijfers van vóór de crisis en dreigt het plaatje nog minder rooskleurig te zijn.

Als je dan verder gaat kijken dan algemene gemiddelden, ontdek je dat Vlaanderen voor specifieke groepen verre van een koploper is. Bovendien slagen we er voor deze groepen niet in om vooruitgang te boeken. Met een onderwijs in de wereldtop slagen wij er toch niet in om kansarme leerlingen gelijke kansen te bieden. Niet alleen zijn zij oververtegenwoordigd in de ongekwalificeerde uitstroom, ze nemen ook veel te weinig deel aan het hoger onderwijs.

Na 10 jaar diversiteitsbeleid en actief arbeidsmarktbeleid zijn we er niet in geslaagd om de achterstand van bepaalde kansengroepen (en in het bijzondere laaggeschoolden, allochtonen en personen met een handicap) goed te maken of om gezinnen met een lage werkintensiteit vooruit te helpen.

Ook op het gebied van het wonen blijft het huilen met de pet op voor velen die enkel op de private huurmarkt terecht kunnen. Zij wonen vaker in ongezonde en veel te dure woningen, die de spiraal alleen maar versterken.

Er zijn ook indicaties dat er onderhuids nog heel wat zaken mislopen. Hoewel de Vlamingen zich redelijk gezond voelen, slapen ze slechter en zijn ze vaker depressief. Bovendien stijgt het absenteïsme op het werk jaar na jaar.

Het zou interessant zijn om eens te zien hoe dat alles rijmt met de gegevens over werkdruk, werkstress en beslissingsruimte op het werk. Want uit het onderzoek blijkt ook dat in ons land de hogere productiviteit wordt bereikt met een hogere werkdruk, zonder degelijke aanpassing van de organisatie van het werk…

Pleidooi voor specifieke remedies

Moeten we, in het licht van deze vaststellingen onze traditionele remedies en recepten verlaten?

Neen! Universele maatregelen blijven nodig, want het is mede dankzij deze maatregelen dat het globaal genomen goed leven is bij ons. Maar als we echt een sociale koploper willen zijn, moeten we ook inzetten op een specifieke duw in de rug voor wie er nood aan heeft…

We zullen pas echt stappen vooruit kunnen zetten in het realiseren van sociale grondrechten, als sociale rechten automatisch worden toegekend. Zo versterken we de universele toepassing van maatregelen. De automatische toekenning van het omnio-statuut, de inkomensgarantie voor ouderen, de verhoogde tegemoetkoming of studiebeurzen zijn hier voorbeelden van. Ik blijf deze eisen dus herhalen.

Daarnaast mogen we niet vies zijn van selectiviteit in de inzet van middelen. Als je weet dat elke euro die wordt geïnvesteerd in kwaliteitsvolle voorzieningen voor jonge (kansarme) kinderen op termijn 3 tot 17 keer opbrengt, dan weet je het wel…

Als de Vlaamse regering dus echt werk wil maken van het wegwerken van kinderarmoede, dan zal ze hiervoor keuzes moeten maken en specifiek inzetten op maatregelen die er echt toe doen. Bij schaarse middelen betekent dit vooral investeren in voorzieningen die hun nut bewezen hebben inzake het verhogen van de kansen van kinderen, zoals inloopteams en opvoedingsondersteuning, kwaliteitsvolle kinderopvang en specifieke maatregelen in het onderwijs. Daarom wil ik ook dat de Vlaamse regering de middelen voor de kindpremie specifiek gaat inzetten.

Het veralgemenen van wijkgezondheidscentra (met huisartsen, verpleegsters, psychologen, kinesisten…) kan een belangrijke stap voorwaarts betekenen voor de toegang tot eerstelijnszorg voor elke Vlaming, terwijl ook de meer kansarme buurtbewoners op deze manier toegang krijgen tot een kwaliteitsvolle medische opvolging. Ik hoop dat hier snel duidelijkheid in komt.

Sloop de muren

Inzake werk kunnen we alleen maar vaststellen dat vrijwillige maatregelen niet efficiënt blijken om structurele discriminaties op de arbeidsmarkt te verhelpen, aangezien dezelfde mensen uitgesloten blijven.

Toch zullen er meer mensen aan het werk moeten, maar dan in werkbare jobs die mensen toelaten om zichzelf te ontwikkelen en die hen perspectieven bieden. Hiervoor is het ook nodig om de sociale economie verder te ontwikkelen. Dit zijn alvast enkele van mijn aandachtspunten voor het loopbaandebat dat zich aandient.

Een belangrijke vaststelling van de onderzoekers in het onderzoeksrapport over de sociale staat van Vlaanderen is dat er niet alleen binnen beleidsdomeinen moet gekeken worden, maar ook over de muurtjes van beleidsdomeinen heen.

Zo kan vervoersarmoede leiden tot moeilijke toegang tot werk of welzijn of is de overmatige aanwezigheid van fijne stofdeeltjes in ons milieu de oorzaak van slechte gezondheid. Maar ook de relatie tussen gezondheid, zorg en werk is belangrijk als Vlaanderen blijvend een sociaal beleid wil voeren en ondertussen ook wil inzetten op een hogere werkzaamheid en werkbaarheid.

Ik zal het slopen van muurtjes blijven stimuleren!

Andere sites

Zoek op trefwoord

armoede Vlaamse Regering

Terug Top