(0)

Selecteer Regio

Bookmark and Share

Knelpuntvacatures: de paradox

25/05/2011 Opinie - Knelpuntvacatures raken niet ingevuld en toch vinden vele werklozen geen job. Hoe valt dit te rijmen? Lees het antwoord van Caroline Copers op haar VRT-blog.


Een ouwe grap

Vlamingen beschikken over het uitzonderlijk ontwikkeld vermogen om zich werkelijk in eender welke situatie miskend te voelen. Overal steekt men ons voor. Nergens krijgen wij waar wij recht op hebben. Constant begluurt men ons vanachter straathoeken, klaar om tevoorschijn te springen en van ons te profiteren.

Er bestaat daar een ouwe grap over.

Twee Vlamingen zijn op vakantie in een all-in hotel, ergens op één of andere exotische locatie. Tijdens het avondmaal zeggen ze tegen elkaar:
- “Het buffet trekt hier op niks.”
- “Ja, en zo weinig!”

We slagen er in tegelijkertijd te klagen over zowel de slechte kwaliteit van het eten als de te kleine porties. Terwijl dat uiteraard absurd is, want wie wil er nu meer van iets dat toch nergens op lijkt.

De publieke opinie wordt bang gemaakt

Dit verhaal is perfect toepasbaar op de paradoxen van Vlaamse arbeidsmarkt vandaag. De werkgevers klagen steen en been over het tekort aan arbeidskrachten en over de evolutie naar een knelpunteconomie, een economie waarin bijna alle vacatures knelpuntvacatures worden.

“En dat terwijl er zoveel werklozen zijn” wordt daar wel eens fluks door opiniemakers aan toegevoegd. Doorgaans wordt er dan geëindigd met “…en zo komt onze economie en dus onze welvaart in het gedrang” - en zo is de stemming gezet.

De publieke opinie is dan voldoende bang gemaakt om een aantal rechtse recepten als zoete broodjes te slikken:

  • “We zullen moeten werken tot 70!” Ook al weet iedereen dat het blindweg optrekken van de pensioenleeftijd geen enkel effect zal hebben.
  • We moeten strenger optreden tegen werklozen!” Ook al weet iedereen dat we de afgelopen jaren reeds aanzienlijk hebben geïnvesteerd in een kordate activering en dat werkzoekenden vandaag allesbehalve “met rust” gelaten worden.
  • “We moeten de werkloosheidsuitkeringen inperken!” Ook al weet iedereen dat er een groot verschil is tussen geen werk vinden en geen werk zoeken.

Knelpuntvacatures raken ook ingevuld

Voor alle duidelijkheid: Het is niet omdat we het niet eens zijn met de recepten die worden aangereikt om het probleem van knelpuntvacatures op te lossen, dat we het probleem zelf ontkennen.

Er is sprake van een toenemende krapte op onze arbeidsmarkt. Een krapte die zichzelf niet zomaar zal oplossen en die ons voor belangrijke uitdagingen zal stellen, want deze kan een negatief effect hebben op investeringen en dus op de werkgelegenheid.

Maar tegelijk willen we een aantal objectieve vaststellingen doen.

Ten eerste: De meeste knelpuntvacatures geraken uiteindelijk nog wel ingevuld, zij het dan dat het wat langer duurt dan gemiddeld. Dat is namelijk de definitie van een knelpuntvacature: een vacature waarbij het langer duurt dan gemiddeld om deze in te vullen. Dat is een probleem, maar we moeten dus ook niet doen alsof onze economie op imploderen staat en alsof er voor de helft van de vacatures niemand meer wordt gevonden.

Ten tweede en veel belangrijker: Een laaggeschoolde jongere is niet meteen populair op de arbeidsmarkt. Hij of zij heeft maar weinig kwalificaties verworven en kan geen ervaring voorleggen. Toch heeft deze laaggeschoolde jongere vandaag in Vlaanderen nog altijd tweeënhalf keer meer kans om aangenomen te worden dan een hooggeschoolde vijftigplusser.

Het echte probleem: de kieskeurigheid van werkgevers

Die beperkte kans op een job voor werkloze vijftigplussers is al meer dan een decennium zo laag en heeft dus niets te maken met conjunctuur. Er is daar maar één logische verklaring voor: werkgevers halen de neus op voor vijftigplussers. Ze lusten ze niet.

Net zoals ze nog een paar andere groepen kandidaat werknemers niet lusten. Vergelijk maar eens de tewerkstellingsgraad van allochtonen in ons land met die in de buurlanden. Ook daarvoor kunnen de cijfers ons geen rationele, economische verklaring bieden: allochtonen krijgen in Vlaanderen minder kansen dan in de ons omringende landen.

Nog een voorbeeld: jongeren in het deeltijds onderwijs zitten de helft van de tijd op de schoolbanken en moeten de andere helft vullen met een stage of leercontract. Ze worden gescreend en voor wie nog niet rijp is voor de arbeidsmarkt zijn er opleidingen en begeleidingen voorzien.

Maar wat zien we vandaag? Zo’n 1200 jongeren, die als perfect inzetbaar en klaar voor de arbeidsmarkt werden beoordeeld, vinden geen stageplaats, gewoon omdat er onvoldoende bedrijven zijn die zo’n jongere de kans willen geven om wat werkervaring op te doen, bijvoorbeeld in één van die vacatures die ze toch niet ingevuld krijgen.

De oorzaken van de paradox

Zo zijn er uiteraard nog veel groepen die we kunnen vernoemen, maar het punt is dat de paradox van knelpuntberoepen niet alleen werkt als we in de richting van de werkzoekenden kijken. De Vlaamse werkgevers zijn als de Vlamingen in de eerder vermelde grap: ze halen om irrationele, niet-economische redenen de neus op voor een aantal gemotiveerde kandidaten die ze niet lusten en tegelijk klagen ze over een tekort aan arbeidskrachten.

En natuurlijk is dat een veralgemening. Natuurlijk heeft het ook veel te maken met scholing en het bieden van de juiste begeleiding naar werk. Maar het is wel een veralgemening die veel relevanter is dan de ronduit idiote simplismen over werken tot zeventig die de afgelopen weken het nieuws beheersten.

Want het probleem dat we hier schetsen, de vaststelling over de paradox tussen knelpuntvacatures en het beperkte enthousiasme van werkgevers voor bepaalde doelgroepen, wordt veel te weinig gehoord in het maatschappelijk debat.

Wordt het niet dringend tijd dat we even kritisch zijn over de eisen van de vacatures als we zijn over de werkwilligheid van de werkzoekenden?

Moeten we niet minstens even flinks zijn wanneer het op de engagementen van werkgevers aankomt, bijvoorbeeld om stageplaatsen voor jongeren aan te bieden, dan wanneer het over activering gaat?

Moeten we niet, in plaats van het brugpensioen tot algemene zondebok te maken, discriminatie op onze arbeidsmarkt met minstens evenveel bravoure aanvallen?

Het gaat immers om onze welvaart! Toch?

Andere sites

Zoek op trefwoord

knelpuntberoepen werkgevers

Terug Top